![manipur-victim](https://www.rakshaknews.in/wp-content/uploads/2023/07/manipur-victim-1-696x392.jpg)
ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਭਾਰਤ 1999 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਘੁਸਪੈਠ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸੈਨਿਕਾਂ ਨੂੰ ਖਦੇੜਨ ‘ਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਰਬਾਨੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ‘ਕਾਰਗਿਲ ਵਿਜੇ ਦਿਵਸ’ ਮਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਇਸ ਜੰਗ ‘ਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਫ਼ੌਜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਅਜੀਬ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਪਾਹੀ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੀ ਅਸਾਮ ਰੈਜੀਮੈਂਟ ਤੋਂ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸੂਬੇਦਾਰ ਹੈ ਪਰ ਬਦਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਪਛਾਣ ਉਸ ਘਟਨਾ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਅਜੋਕੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਮੋਸ਼ੀ ਦੱਸੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਬਕਾ ਫੌਜੀ ਮਨੀਪੁਰ ਦੀ ਇੱਕ ਔਰਤ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੀੜ ਨੇ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੇਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਨੰਗੀ ਪਰੇਡ ਕੀਤੀ। ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਕੰਗਪੋਕਪੀ ਦੀ ਇਹੀ ਘਟਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਵੀਡੀਓ ਵਾਇਰਲ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਜਾਗ ਗਈ।
![](https://www.rakshaknews.in/wp-content/uploads/2023/07/manipur-vdo-image-1.jpg)
ਮਨੀਪੁਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਭਾਰਤੀ ਫੌਜ ਦੇ ਇਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫੌਜ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਸਿਪਾਹੀ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੀਲੰਕਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕਾਰਗਿਲ ਦੀ ਜੰਗ ਲੜਨ ਵੀ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਉਸ ਅਪਮਾਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਿਆ। “ਮੈਂ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਗਿਆ ਸੀ ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿੰਡ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਬਚਾ ਸਕਿਆ… ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਉਦਾਸ ਹਾਂ।” 28 ਸਾਲ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਿਪਾਹੀ ਦਾ ਇੱਕ ਦਰਦ ਇਹ ਵੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪੁਲਿਸ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਪਰ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਕੁੱਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭੀੜ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲਿਸ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘੱਟ ਸੀ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਨਿਊਜ਼ ਚੈਨਲ ‘ਆਜਤਕ’ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸਿਪਾਹੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਪੁਲਿਸ ਮੌਜੂਦ ਸਨ ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਤੋਂ ਸਖ਼ਤ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।” ਹਾਲਾਂਕਿ ਦੇਸ਼ ਭਰ ‘ਚ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਫੈਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੂੰ ਇਸ ਘਟਨਾ ‘ਤੇ ਬਿਆਨ ਦੇਖ ਕੇ ਅਫਸੋਸ ਜ਼ਾਹਰ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਚ 5 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
![](https://www.rakshaknews.in/wp-content/uploads/2023/07/manipur-vdo-2-2-1024x576.jpg)
ਮਣੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਆਮ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਕੇ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਦਮਾਸ਼ਾਂ ਨੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲੁੱਟਮਾਰ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਗ ਲਾ ਦਿੱਤੀ। ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਨੇੜਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੁਕ ਗਿਆ। 4 ਮਈ ਦੀ ਇਸ ਘਟਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸੂਬੇਦਾਰ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਰਾਰ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪਿੰਡ-ਪਿੰਡ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਸੀ। ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਹੀ ਰਿਪੋਰਟ ਲਿਖਵਾਈ, ਜਦੋਂਕਿ ਪੁਲੀਸ ਖ਼ੁਦ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਐੱਫ.ਆਈ.ਆਰ. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਕਈ ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਪੁਲੀਸ ਨੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਾਰਵਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਭੀੜ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗੀਆਂ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੇੜਛਾੜ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਕੋਈ ਖਿਡੌਣਾ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਢੱਕਣ ਲਈ ਕੱਪੜਾ ਦਿੱਤਾ ਤਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਨਾ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਇਸ ਸਿਪਾਹੀ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਲੱਗ ਰੱਖਿਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਫੌਜੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਪਿੰਡ ਦੇ ਲੋਕ ਰਾਹਤ ਕੈਂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਜ਼ਾਹਿਰ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਥਿਤੀ ਆਮ ਵਾਂਗ ਹੋਣ ਵਿਚ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਪਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਡੀਕਲ ਆਦਿ ਦੇਣ ਲਈ ਕੋਈ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਸੂਬੇਦਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘਰੋਂ ਨਿਕਲੇ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਪਰ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਡਰ ਇੰਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਿੰਡ ਪਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਤਾਂ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਲੁੱਟਿਆ ਅਤੇ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜਾ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਖਦਸ਼ਾ ਪੈਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
![](https://www.rakshaknews.in/wp-content/uploads/2023/07/manipur-vilence-1-1024x576.jpg)
ਉਪਰੋਕਤ ਘਟਨਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ‘ਚ ਹੁਣ ਤੱਕ 5 ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਪਰ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਮਣੀਪੁਰ ‘ਚ 3 ਮਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ ਇਸ ਹਿੰਸਾ ‘ਚ 150 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਮਾਰੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਝਗੜਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲੇ ਆ ਰਹੇ ਵਿਵਾਦ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ ਪਰ ਸਥਾਨਕ ਪੁਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਵੱਲੋਂ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਅਤੇ ਕਾਰਗਰ ਕਾਰਵਾਈ ਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਰਾਰਤੀ ਅਨਸਰਾਂ ਦੀਆਂ ਵਾਰਦਾਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹੀ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਜਿੱਥੇ ਸੂਬਾ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਆਲੋਚਨਾ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੀ ਇਸ ਬਦਨਾਮੀ ਦੀ ਮਾਰ ਹੇਠ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਮਾਮਲਾ ਸਿਆਸੀ ਵੀ ਬਣਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿਚ ਅਗਲੇ ਸਾਲ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੋਕ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਮਣੀਪੁਰ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਸੱਤਾਧਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (ਭਾਜਪਾ) ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਨੀਪੁਰ ਰਾਜ ਵਿਚ ਵੀ ਸਰਕਾਰ ਹੈ। ਮਨੀਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਨਾਕਾਮ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬੀਰੇਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਅਸਤੀਫੇ ਦੀ ਮੰਗ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਹਿੰਸਾ ਦੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ 77 ਦਿਨਾਂ ਤੱਕ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਚੁੱਪੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਸਵਾਲ ਉਠਾ ਰਹੇ ਹਨ।